Aktualno艣ci/nubo

CO ZROBI膯, GDY DZIECKO ZNISZCZY, ODDA LUB ZGUBI CO艢 SWOJEGO? 馃帹馃幉馃З馃浌

Zacznijmy od ustalenia jednej rzeczy: czy to, co posiada twoje dziecko, jest faktycznie jego w艂asno艣ci膮. Bo wiesz, je艣li co艣 jest twoje, to na przyk艂ad nie mo偶na ci tego odebra膰. A przynajmniej nie zgodnie z prawem. Odebranie ci twojej w艂asno艣ci nazywa si臋 kradzie偶膮 i jest karalne. Pomy艣l wi臋c, jak to jest u was. Czy spodenki, gra planszowa, kubeczek 鈥 stanowi膮 w艂asno艣膰 twojego dziecka, twoj膮, a mo偶e s膮 tak p贸艂 na p贸艂 jego i twoje? Bo mog膮 by膰. Tylko trzeba to wtedy precyzyjnie nazwa膰. Na przyk艂ad pewne ubranka dziecka, naczynia i przybory szkolne (a nawet wszystkie) mog膮 by膰 twoje 鈥 ale pozwalasz je dziecku u偶ytkowa膰 na pewnych zasadach. I wtedy ok, mo偶esz by膰 z艂y, je艣li dziecko celowo je zniszczy, odda lub zgubi. S膮 te偶 rzeczy wy艂膮cznie twoje (np. komputer, telefon, twoje ubrania), kt贸rych dziecko niszczy膰, zgubi膰 lub odda膰 po prostu nie ma prawa i tu te偶 oczywi艣cie masz prawo by膰 z艂y, je艣li twoja w艂asno艣膰 zostanie naruszona. Ale 偶eby nauczy膰 dziecko poszanowania czyjej艣 w艂asno艣ci, musisz najpierw uszanowa膰 jego w艂asno艣膰 i je艣li co艣 dajesz dziecku, to to staje si臋 jego w艂asno艣ci膮. I wtedy pe艂na odpowiedzialno艣膰 za to i decyzyjno艣膰 w tej kwestii nale偶y do dziecka.

Ile偶 to razy s艂ysz臋 o dzieciach, kt贸rym zosta艂a odebrana ich w艂asno艣膰 鈥瀦a kar臋鈥. Bo przeklina艂, nie chcia艂 pozmywa膰 naczy艅, by艂 niegrzeczny 鈥 i dlatego odbiera mu si臋 jego telefon, ulubion膮 zabawk臋 lub gr臋. Moim zdaniem to ogromny b艂膮d.

PRAWO DO W艁ASNO艢CI

S膮 takie przedmioty, z kt贸rych dziecko korzysta, ale kt贸re nie s膮 jego w艂asno艣ci膮. U nas jest to na przyk艂ad telewizor i playstation. To my decydujemy, jak d艂ugo dzieci mog膮 korzysta膰 z tych urz膮dze艅, bo s膮 one nasze 鈥 nie dzieci. Ale ju偶 nie mo偶emy decydowa膰 o tym, co si臋 dzieje z konkretn膮 gr膮, kt贸ra nale偶y do dziecka. Nie mo偶emy mu jej odebra膰, je艣li raz mu j膮 podarowali艣my. To samo tyczy si臋 telefonu, kt贸ry Igna艣 dosta艂 kilka miesi臋cy temu na w艂asno艣膰.

Wyobra藕 sobie, 偶e szef odbiera ci tw贸j w艂asny, prywatny samoch贸d lub komputer, bo nie starasz si臋 wystarczaj膮co w pracy lub spieprzy艂e艣 jaki艣 projekt. Jakie to uczucia w tobie budzi? We mnie zatrz臋s艂oby si臋 z oburzenia, a w ko艅cu, je艣li szef faktycznie mia艂by takie prawo, z艂ama艂oby mnie to i odebra艂o poczucie odpowiedzialno艣ci za w艂asne 偶ycie.

A uwierzcie mi, taki telefon jest dla dziecka r贸wnie cenny jak dla nas samoch贸d. I ogromn膮 warto艣膰 ma te偶 ulubiona zabawka, w艂asne ubranie, w艂asny zegarek, gra, ksi膮偶ka, pi艂ka, buty, kubek i cokolwiek tam jeszcze dziecko ma. Ma 鈥 czyli kupi艂o sobie za w艂asne pieni膮dze lub dosta艂o od kogo艣. A, w艂a艣nie, pieni膮dze raz podarowane te偶 staj膮 si臋 w艂asno艣ci膮 obdarowanego. Pami臋taj o tym, gdy dajesz co艣 dziecku.

Je艣li nie jeste艣 pewien, 偶e dziecko b臋dzie w miar臋 odpowiedzialnie korzysta艂o z telefonu, tabletu lub komputera 鈥 nie kupuj mu tych urz膮dze艅. Je艣li jednak s膮 ju偶 jego w艂asno艣ci膮, to tylko ono, dziecko, mo偶e o nich decydowa膰. Dzi臋ki temu nauczy si臋 te偶 szanowa膰 w艂asno艣膰 innych ludzi 鈥 oraz, co r贸wnie istotne 鈥 nauczy si臋 te偶 dba膰 o swoj膮 w艂asno艣膰, gdy偶 b臋dzie mia艂o tez prawo j膮 zniszczy膰, zgubi膰 lub odda膰.

PRAWO DO DECYDOWANIA O W艁ASNO艢CI

No w艂a艣nie. Uwaga: dziecko ma prawo zniszczy膰 co艣, co nale偶y do niego. Ma prawo to komu艣 podarowa膰 lub zgubi膰. Dzi臋ki temu prawu uczy si臋 odpowiedzialno艣ci i przewa偶nie takie wydarzenia s膮 konieczne, by nauczy艂o si臋 szacunku do posiadanych rzeczy i wypracowa艂o w sobie 艣wiadomo艣膰 ich warto艣ci. Dlatego 鈥 cho膰 to mo偶e by膰 bolesne (bo my ju偶 mamy 艣wiadomo艣膰 warto艣ci pewnych przedmiot贸w) 鈥 to takie incydenty s膮 艣wietnymi lekcjami dla dziecka i dobrze, je艣li si臋 wydarz膮.

Uwierz mi, naprawd臋 wolisz, 偶eby dziecko nauczy艂o si臋 na swojej, nawet bardzo drogiej, zabawce 鈥 ni偶 na samochodzie, kt贸ry rozpieprzy w doros艂ym wieku, bo nie b臋dzie sobie zdawa艂o sprawy, ile to kosztuje.

Niekt贸rzy rodzice karz膮 dziecko za to, 偶e zniszczy w艂asn膮 zabawk臋, bo odbieraj膮 to tak, jakby dziecko zniszczy艂o w艂asno艣膰 rodzica. A to przecie偶 zupe艂nie nie tak. Je艣li dziecko zniszczy co艣 dla niego cennego, co lubi 鈥 samo dotkliwie odczuje b贸l straty. Nauczy si臋, 偶e niszczenie przedmiot贸w dzia艂a na jego niekorzy艣膰, bo taki przedmiot traci si臋 nieodwracalnie (nie odkupujmy zniszczonych zabawek!) albo trzeba go naprawi膰 (nie naprawiajmy zabawek za dziecko! Mo偶emy mu pom贸c, poradzi膰, ale g艂贸wn膮 cz臋艣膰 pracy powinno wykona膰 dziecko). Je艣li za艣 dziecko nie lubi swojej zabawki i zupe艂nie nie zale偶y mu na niej 鈥 to jest to dla ciebie doskona艂y sygna艂, 偶e i tak mia艂o tych zabawek za du偶o i strata jednej naprawd臋 nie wyrz膮dzi dziecku szkody. Mo偶e warto mniej kupowa膰 dziecku? Mo偶e warto doprowadzi膰 do momentu, gdy dziecko b臋dzie mia艂o akurat tyle zabawek, by ka偶d膮 z nich doceni膰?

ODKUPI膯? NAPRAWI膯? UZUPE艁NI膯?

Przeciwnie. Pozw贸l dziecku ten brak odczu膰. Niech poczuje t臋sknot臋 za zniszczon膮 zabawk膮, niech zapragnie jej znowu. Niech samo pokombinuje, jak j膮 naprawi膰, niech wykona w tym kierunku jaki艣 wysi艂ek. Pom贸偶 w naprawie tylko pod warunkiem, 偶e to dziecko napraw臋 zainicjuje. Niech samo przyjdzie do Ciebie i powie:

Strasznie mi smutno bez tego samolotu. Czy nie da si臋 go jako艣 naprawi膰? Bo mo偶e uda艂oby si臋 go poskleja膰? Pomo偶esz mi? 

Nie naprawiaj za dziecko 鈥 zamiast tego porad藕 mu, co zrobi膰 i pom贸偶 mu w jakich艣 20% pracy. Nie wi臋cej. Trud naprawy jest cz臋艣ci膮 lekcji, jak膮 w艂a艣nie pobiera twoje dziecko.

Odkupywanie zabawki, telefonu lub zegarka to ju偶 w og贸le poroniony pomys艂, bo jedyne, czego uczysz dziecko takim dzia艂aniem, to 偶e 鈥瀙o zniszczeniu jednej zabawki dostaj臋 now膮鈥. Ustal sobie zasad臋, 偶e telefon, komputer lub dan膮 zabawk臋 kupujesz dziecku tylko raz. Je艣li dziecko j膮 zgubi, odda lub zniszczy, to samo musi j膮 potem odkupi膰 z w艂asnych uzbieranych (z kieszonkowego lub poprzez r贸偶ne prace) pieni臋dzy. Nie dok艂adaj si臋. Ty ju偶 raz kupi艂e艣 ten przedmiot w ca艂o艣ci. Im wcze艣niej zaczniesz tak膮 strategi臋, im mniejsze rzeczy ni膮 obejmiesz, tym wi臋ksze szanse, 偶e w przysz艂o艣ci dziecko b臋dzie pilnowa艂o i szanowa艂o wi臋ksze i cenniejsze przedmioty.

NIE B膭D殴 Z艁Y

To te偶 wa偶na cz臋艣膰 lekcji. To nie ty ucierpia艂e艣 na zniszczonym przedmiocie, bo on nie by艂 tw贸j. By艂 w艂asno艣ci膮 dziecka. Czy jeste艣 z艂y na swojego s膮siada, gdy popsuje w艂asny telewizor lub samoch贸d? No nie. Bo to nie twoje. Ba, mo偶e nawet mu wsp贸艂czujesz. Dziecku te偶 mo偶esz wsp贸艂czu膰. Pochyli膰 si臋 nad nim, pokaza膰, 偶e ci przykro. Ale nie b膮d藕 na dziecko z艂y i nie karz go w 偶aden spos贸b. To, 偶e tak powiem, nie tw贸j cyrk, nie twoje ma艂py.

POZW脫L DO艢WIADCZY膯 KONSEKWENCJI

Je艣li dziecko zapomni z domu swojego plecaka, to w szkole dostanie nieprzygotowanie, mo偶e minusa, mo偶e dw贸j臋, mo偶e uwag臋 do dzienniczka. Pozw贸l na to. Oczywi艣cie mo偶e si臋 zdarzy膰 taka sytuacja, gdy dziecko zapomni plecaka wyj膮tkowo i wtedy oczywi艣cie mo偶esz mu go przywie藕膰 鈥 ale je艣li to si臋 zdarza cz臋艣ciej i widzisz, 偶e wynika z braku szacunku dla swoich rzeczy 鈥 to po prostu pozw贸l dziecku do艣wiadczy膰 konsekwencji takiego zachowania.

Je艣li dziecko celowo (atak z艂o艣ci i wynikaj膮ca z tego potrzeba niszczenia to te偶 dzia艂anie celowe) popsuje co艣, co lubi, pozw贸l mu si臋 ponudzi膰, pot臋skni膰 i pop艂aka膰 za t膮 rzecz膮. B膮d藕 obok, pocieszaj, przytulaj, wsp贸艂czuj, ale nie uzupe艂niaj braku, nie wymy艣laj nowych zabaw i nowych zaj臋膰, 偶eby st艂umi膰 b贸l.

Je艣li dziecko odda innemu dziecku co艣 cennego, nie pro艣 tego drugiego dziecka o oddanie przedmiotu. Tamto dziecko te偶 co艣 dosta艂o na w艂asno艣膰 i teraz jest to jego.

Je艣li dziecko zniszczy swoje ubranie lub buty i nie b臋dzie mia艂o w czym wyj艣膰 na jak膮艣 zabaw臋, na dw贸r lub do kolegi, to niech nie idzie. Nie ma w czym. Bez but贸w si臋 nie wychodzi. A nowe buty kosztuj膮 i trzeba na nie uzbiera膰 pieni膮dze / zapracowa膰.

TAK, MO呕ESZ ROBI膯 WYJ膭TKI I BY膯 ELASTYCZNY, ALE NIECH TA ELASTYCZNO艢膯 NIE B臉DZIE REGU艁膭

Nie musisz by膰 potworem, 偶eby by膰 konsekwentnym. Oczywi艣cie czasem dziecko zgubi lub zniszczy co艣 przypadkiem, bo akurat tak si臋 zdarzy艂o, dziecko by艂o roztargnione albo po prostu nie pomy艣la艂o o jakim艣 ma艂o prawdopodobnym scenariuszu. Mo偶esz wtedy pom贸c, przywie藕膰, naprawi膰 albo odkupi膰 jaki艣 przedmiot w ramach 鈥o prostu bycia mi艂ym. Bo ka偶demu si臋 zdarzy co艣 zgubi膰 lub zniszczy膰 i od tego si臋 ma rodzin臋 i przyjaci贸艂, 偶eby pomogli. Ale pami臋taj, 偶eby taka pomoc nie by艂a poprzedzona jakim艣 dzieci臋cym staraniem, pro艣b膮, uzasadnieniem. Nie wychod藕 z ni膮 te偶 za ka偶dym razem 鈥 zw艂aszcza, je艣li dana sytuacja nie zdarza si臋 pierwszy raz.

Wiem, 偶e tekst jest pisany w tonie 鈥瀦r贸b tak鈥, 鈥瀗ie r贸b tak鈥, ale wbrew pozorom nie jest moj膮 pr贸b膮 zmuszenia wszystkich rodzic贸w do przyj臋cia mojego toku my艣lenia. Po prostu tak 艂atwiej mi opisywa膰 moje metody i tok my艣lenia. No i oczywi艣cie, 偶e uwa偶am moj膮 metod臋 za najlepsz膮, bo gdyby tak nie by艂o, to bym jej nie stosowa艂a. Duh. 馃檪

Co do samego post臋powania z dzieckiem niszcz膮cym swoj膮 lub wasz膮 wsp贸ln膮 w艂asno艣膰, jest te偶 bardziej 鈥炁俛godne鈥 podej艣cie do tematu i opisuje je na swoim blogu Matka jest tylko jedna. R贸偶nice polegaj膮 g艂贸wnie na stopniu zaanga偶owania rodzica. We藕my sobie przyk艂ad z ksi膮偶k膮. Je艣li dziecko zniszczy w z艂o艣ci w艂asn膮 ksi膮偶k臋, ja si臋 tym zupe艂nie nie przejm臋, bo to jego ksi膮偶ka. Je艣li dziecku b臋dzie przykro, mi te偶 b臋dzie przykro i zasugeruj臋, 偶e mo偶e j膮 naprawi膰 lub kupi膰 now膮, ale decyzja, akcja i praca b臋dzie nale偶a艂a do g艂贸wnie do dziecka. Joanna za艣 najpierw pomaga si臋 dziecku uspokoi膰, potem d艂ugo z nim rozmawia, w ko艅cu sama zabiera si臋 do naprawy ksi膮偶ki i pozwala dziecku pom贸c. Jak widzicie 鈥 ona sama inicjuje ka偶d膮 aktywno艣膰, towarzyszy i pomaga dziecku w ka偶dym momencie 鈥 ja si臋 bardziej wycofuj臋, jestem raczej obserwatorem i komentatorem oraz zostawiam inicjatyw臋 dziecku.  Obie jednak nie stosujemy 偶adnych kar. Wy sobie wybierzcie, co chcecie. Wiele te偶 zale偶y od konkretnego dziecka i waszej relacji. Mo偶ecie te偶 da膰 dziecku szlaban na wszystko za zniszczenie swojego misia 鈥 albo wr臋cz przeciwnie, kupi膰 mu w zamian trzysta nowych misi贸w, 偶eby tylko tak nie p艂aka艂o biedactwo 馃檪

殴r贸d艂o: https://segritta.pl/